بهترین سن ارتودنسی کودکان چه زمانی است؟ زمان مناسب شروع درمان
یکی از سؤالهایی که خیلی از والدین هنگام مراجعه به متخصص ارتودنسی میپرسند این است که «بهترین سن برای ارتودنسی کودک چه زمانی است؟» آیا باید صبر کنیم همه دندان های دائمی کودک دربیاید یا بهتر است درمان زودتر شروع شود؟
پاسخ برای همه کودکان یکسان نیست. زمان مناسب ارتودنسی به این بستگی دارد که کودک مشکل فکی دارد یا فقط دندان هایش نامرتب است. در بعضی از ناهنجاری های فکی، اگر درمان در سن مناسب انجام شود، میتوان از رشد کودک برای اصلاح مشکل کمک گرفت و از پیچیدهتر شدن درمان در سال های بعد جلوگیری کرد.
در ادامه توضیح میکنیم که بهترین زمان برای معاینه و شروع ارتودنسی کودکان در شرایط مختلف چه زمانی است.
فهرست مطالب
چرا زمان شروع ارتودنسی کودکان مهم است؟
فک و دندان های کودک در سال های رشد تغییر میکنند و همین موضوع باعث میشود زمان شروع درمان اهمیت زیادی داشته باشد. در بعضی مشکلات فکی، متخصص ارتودنسی میتواند با استفاده از ظرفیت رشد کودک، به اصلاح وضعیت فک کمک کند.
اگر این مشکلات در زمان مناسب بررسی نشوند، ممکن است درمان در سنین بالاتر پیچیده تر شود و در بعضی موارد حتی احتمال نیاز به درمان های گسترده تر یا جراحی فک افزایش پیدا کند.
البته این به این معنی نیست که هرچه ارتودنسی زودتر شروع شود، نتیجه بهتر خواهد بود. شروع درمان باید در زمان مناسب و بر اساس نوع مشکل کودک انجام شود.
اولین معاینه ارتودنسی کودک چه سنی باید انجام شود؟
شاید تصور کنید تا زمانی که همه دندان های دائمی کودک رویش پیدا نکردهاند، مراجعه به متخصص ارتودنسی ضرورتی ندارد. اما همیشه این طور نیست.
توصیه میشود کودک حداکثر تا ۷ سالگی برای معاینه ارتودنسی مراجعه کند. این معاینه به این معنا نیست که کودک حتماً باید در همان سن درمان شود.
متخصص در این مراجعه وضعیت دندان ها، فک و نحوه رشد آن ها را بررسی میکند. اگر مشکلی وجود نداشته باشد، ممکن است فعلاً نیازی به درمان نباشد و فقط لازم باشد کودک در فواصل مشخص تحت نظر باشد.
مزیت این معاینه زودهنگام این است که اگر ناهنجاری ای وجود داشته باشد، زمان مناسب درمان از دست نمیرود.
اگر کودک مشکل فکی داشته باشد، چه زمانی باید ارتودنسی را شروع کرد؟
سن مناسب درمان در کودکان به نوع ناهنجاری بستگی دارد. برای مثال، زمان شروع درمان در کودکی که فک بالا و پایین او رابطه مناسبی با یکدیگر ندارند، با کودکی که فقط بهم ریختگی و نامرتبی دندانی دارد یکسان نیست.
اگر فک بالا عقب تر از فک پایین باشد
در بعضی از کودکان، فک بالا نسبت به فک پایین عقب تر قرار میگیرد و در نتیجه دندان های فک بالا پشت دندان های فک پایین قرار میگیرند. این وضعیت میتواند به صورت کراس بایت قدامی دیده شود.
در چنین شرایطی، حدود ۸ سالگی میتواند زمان مناسبی برای شروع درمان باشد. علت اهمیت این سن، ادامه داشتن رشد فک و امکان استفاده از این رشد در روند درمان است.
البته تشخیص دقیق نوع ناهنجاری و زمان شروع درمان فقط با معاینه متخصص ارتودنسی امکان پذیر است.
اگر فک پایین عقب تر از فک بالا باشد
اگر فک پایین نسبت به فک بالا عقب تر قرار گرفته باشد، ممکن است برای اصلاح وضعیت فک از دستگاه های متحرک استفاده شود.
سن مناسب شروع درمان معمولاً برای دختران حدود ۱۰ تا ۱۱ سالگی و برای پسران حدود ۱۱ تا ۱۲ سالگی در نظر گرفته میشود.
این بازه سنی به دوره رشد کودک ارتباط دارد و میتواند فرصت مناسبی برای هدایت رشد فک باشد. با این حال، زمان دقیق شروع درمان برای هر کودک باید بعد از بررسی شرایط رشد و ناهنجاری او تعیین شود.
اگر فقط دندانهای کودک نامرتب باشند چه؟
گاهی فک کودک مشکلی ندارد و تنها مسئله، شلوغی یا نامرتبی دندان هاست. در این شرایط معمولاً نیازی به شروع درمان در سنین پایین وجود ندارد.
اگر مشکل فقط دندانی باشد و ناهنجاری فکی وجود نداشته باشد، معمولاً بعد از رویش دندان های دائمی، یعنی حدود ۱۱ تا ۱۲ سالگی، میتوان درمان ارتودنسی را شروع کرد.
بسته به شرایط دندان ها و نیاز بیمار، ممکن است از ارتودنسی ثابت یا ارتودنسی نامرئی استفاده شود.
البته این سن یک بازه تقریبی است و نمیتوان برای همه کودکان یک سن مشخص تعیین کرد. تعداد و وضعیت دندان های دائمی، میزان نامرتبی دندان ها و شرایط فکی از عواملی هستند که در انتخاب زمان مناسب درمان در نظر گرفته میشوند.
اگر ارتودنسی کودک دیر شروع شود چه اتفاقی میافتد؟
دیر شروع کردن درمان لزوماً به این معنی نیست که دیگر نمیتوان مشکل را اصلاح کرد. بسیاری از مشکلات ارتودنسی در سنین بالاتر نیز قابل درمان هستند. با این حال، در بعضی ناهنجاری های فکی، از دست دادن دوره مناسب رشد میتواند درمان را دشوارتر کند. بسته به نوع مشکل ممکن است:
* طول دوره درمان بیشتر شود
* طرح درمان پیچیده تر شود؛ اصلاح بعضی مشکلات فکی دشوارتر شود
* در موارد خاص، احتمال نیاز به جراحی فک در بزرگسالی افزایش پیدا کند
به همین دلیل است که معاینه ارتودنسی در سن مناسب اهمیت دارد؛ حتی اگر متخصص تشخیص دهد که کودک فعلاً به درمان نیاز ندارد.
آیا همه کودکان به ارتودنسی نیاز دارند؟
خیر. مراجعه برای معاینه به این معنی نیست که حتماً قرار است برای کودک درمان ارتودنسی شروع شود.
ممکن است بعد از بررسی مشخص شود که رشد فک و وضعیت دندان های کودک طبیعی است و فعلاً نیازی به درمان وجود ندارد. در چنین شرایطی متخصص ممکن است فقط توصیه کند کودک در فواصل مشخص برای بررسی روند رشد مراجعه کند.
هدف از معاینه به موقع این است که اگر مشکلی وجود دارد، زمان مناسب برای درمان آن از دست نرود.
سؤالات متداول شما درباره بهترین سن ارتودنسی کودکان
آیا همه کودکان باید در ۷ سالگی ارتودنسی کنند؟
خیر. ۷ سالگی بیشتر به عنوان سن مناسب برای اولین معاینه ارتودنسی مطرح میشود، نه اینکه همه کودکان در این سن نیاز به شروع درمان داشته باشند.
آیا هرچه ارتودنسی زودتر شروع شود بهتر است؟
خیر. شروع زودهنگام درمان همیشه به معنای نتیجه بهتر نیست. زمان مناسب به نوع ناهنجاری و مرحله رشد کودک بستگی دارد و در بعضی کودکان ممکن است شروع درمان در سنین بالاتر مناسب تر باشد.
اگر کودک فقط دندان های نامرتبی داشته باشد، از چه سنی باید ارتودنسی شود؟
اگر مشکل کودک فقط مربوط به نامرتبی دندان ها باشد و مشکل فکی وجود نداشته باشد، معمولاً حدود ۱۱ تا ۱۲ سالگی و پس از رویش دندان های دائمی میتوان درمان را آغاز کرد. البته سن دقیق برای هر کودک متفاوت است.
آیا ارتودنسی کودکان درد دارد؟
بسیاری از والدین مایلند تا بدانند که درد ارتودنسی برای کودکان چقدر است؟ در پاسخ باید گفت که ممکن است در روزهای ابتدایی درمان یا بعد از تنظیم دستگاه، کودک کمی احساس فشار یا ناراحتی داشته باشد. این احساس معمولاً موقتی است و بهتدریج کاهش پیدا میکند.
از کجا بفهمیم کودک ما به ارتودنسی نیاز دارد؟
برخی نشانه ها مانند جلو یا عقب بودن فک، قرار نگرفتن صحیح دندانهای بالا و پایین روی یکدیگر، شلوغی شدید دندان ها یا مشکلات واضح در جویدن میتوانند نیاز به بررسی ارتودنسی را مطرح کنند. با این حال، تشخیص قطعی فقط با معاینه متخصص امکان پذیر است.
جمعبندی؛ بهترین سن ارتودنسی کودکان چه زمانی است؟
بهترین سن شروع ارتودنسی کودکان برای همه یکسان نیست. نوع ناهنجاری، وضعیت دندان ها و مرحله رشد فک تعیین میکنند که درمان چه زمانی باید آغاز شود.
به همین دلیل توصیه میشود کودک حداکثر تا ۷ سالگی توسط متخصص ارتودنسی معاینه شود. ممکن است بعد از معاینه مشخص شود که فعلاً نیازی به درمان وجود ندارد و فقط باید رشد دندان های کودک تحت نظر باشد؛ یا اینکه به دلیل وجود یک ناهنجاری فکی، بهتر است درمان در همان سنین پایین تر شروع شود.
اگر درباره زمان مناسب ارتودنسی فرزندتان مطمئن نیستید، یک معاینه تخصصی میتواند مشخص کند که آیا کودک شما در حال حاضر به درمان نیاز دارد یا بهتر است شروع ارتودنسی به زمان مناسب تری موکول شود.
شما در چه سنی برای اولین بار فرزندتان را برای معاینه ارتودنسی بردید؟ اگر تجربهای دارید، میتوانید در بخش دیدگاه ها با ما و سایر والدین به اشتراک بگذارید.
